Wiceprezydenci Stanów Zjednoczonych
| Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych | |
 Pieczęć wiceprezydenta USA |
|
| Obecny Wiceprezydent | |
 Joe Biden (D-DEL) |
|
| Stanowisko | |
| Data utworzenia | 1789 |
| Pierwszy Wiceprezydent | John Adams |
| Miejsce w linii sukcesji prezydenckiej | Pierwsze |
Stany Zjednoczone |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki jest obierany na cztery lata wraz z prezydentem. Na Wiceprezydenta może kandydować osoba, która posiada bierne prawo wyborcze w wyborach prezydenckich.
Do 1808 (uchwalenie 12. poprawki) Wiceprezydentem zostawała osoba, która zajęła drugie miejsce w wyborach na Prezydenta. Jednak z uwagi na różnice polityczne, od tego czasu przeprowadza się oddzielne, ale równoległe wybory na Wiceprezydenta.
Wiceprezydent automatycznie (w wyniku sukcesji) zostaje prezydentem w wyniku śmierci, zrzeczenia się lub usunięcia z urzędu prezydenta. Początkowo działo się to na mocy przyjętego zwyczaju, zanim taki stan rzeczy nie został formalnie usankcjonowany za sprawą uchwalonej w roku 1967 25. poprawki do konstytucji.
Przed uchwaleniem 25. poprawki do Konstytucji opróżniony urząd pozostawał nieobsadzony do końca kadencji i zaprzysiężenia nowego, wybranego wiceprezydenta.
Początkowo urząd wiceprezydenta znaczył niewiele w amerykańskim systemie władzy. Z urzędu był przewodniczącym Senatu USA, w głosowaniu brał jednak udział jedynie w wypadku równego podziału głosów (na obradach zastępował go przewodniczący pro tempore Senatu). Dopiero w drugiej połowie XX w. poszerzono jego kompetencje. Niektórzy wiceprezydenci nie mieli wpływu na decyzje podejmowane w Białym Domu, niektórzy jednak (np. Al Gore czy Dick Cheney) potrafili je sobie zapewnić.
Jak powiadało stare powiedzenie z okresu jeszcze przed poszerzeniem kompetencji wiceprezydenta: Wiceprezydent jest w niewładzy, ale od władzy dzieli go jedno uderzenie serca - serca prezydenta.
Spis treści |
[edytuj] Chronologiczna lista wiceprezydentów USA
Urząd prezydenta sprawowały dotąd 47 osoby.
[edytuj] Różne dane statystyczne o wiceprezydentach
- Dwóch wiceprezydentów pełniło ten urząd w gabinetach dwóch prezydentów:
- George Clinton w gabinetach prezydetów Jeffersona i Madisona
- John C. Calhoun w gabinetach prezydentów Johna Quincy Adamsa i Jacksona
- Dwóch wiceprezydentów ustąpiło z urzędu przed zakończeniem kadencji:
- John C. Calhoun (1825-1832) (aby objąć urząd Senatora)
- Spiro T. Agnew (1969-1973) (w wyniku wyroku sądowego)
- Siedmiu wiceprezydentów zmarło w czasie sprawowania urzędu:
- George Clinton (w 1812 r.)
- Elbridge Gerry (w 1814 r.)
- William Rufus de Vane King (w 1853 r.)
- Henry Wilson (w 1875 r.)
- Thomas Hendricks (w 1885 r.)
- Garret Hobart (w 1899 r.)
- James Sherman (w 1912 r.)
- Dziewięciu wiceprezydentów objęło prezydenturę w wyniku sukcesji:
- John Tyler w 1841 r. po śmierci Williama Harrisona
- Millard Fillmore w 1850 r. po śmierci Taylora
- Andrew Johnson w 1865 r. po zabójstwie Lincolna
- Chester Arthur w 1881 r. po zabójstwie Garfielda
- Theodore Roosevelt w 1901 r. po zabójstwie McKinleya
- Calvin Coolidge w 1923 r. po śmierci Hardinga
- Harry Truman w 1945 r. po śmierci Franklina Delano Roosevelta
- Lyndon Johnson w 1963 r. po zabójstwie Kennedy'ego
- Gerald Ford w 1974 r. po ustąpieniu Nixona
- Czterech wiceprezydentów, którzy zostali prezydentami na skutek sukcesji, zostało wybranych na własne kadencje:
- Theodore Roosevelt (w 1904)
- Calvin Coolidge (w 1924)
- Harry Truman (w 1948)
- Lyndon Johnson (w 1964)
(Gerald Ford starał się z ramienia Partii Republikańskiej o prezydenturę w wyborczym roku 1976 ale przegrał z demokratą Jimmym Carterem)
- Czterech wiceprezydentów, w czasie pełnienia urzędu, zostało wybranych na prezydenta
- John Adams (w 1796)
- Thomas Jefferson (w 1800)
- Martin Van Buren (w 1836)
- George H. W. Bush (w 1988)
- Jeden były wiceprezydent został wybrany prezydentem
- Richard Nixon (wiceprezydent 1953-1961, wybrany na prezydenta w 1968)
- Dwóch wiceprezydentów pochodziło nie z wyboru ale z nominacji w wyniku zastosowania 25. poprawki do konstytucji:
- Dwóch wiceprezydentów pełniło obowiązki prezydenta w wyniku zastosowania 25. poprawki do konstytucji:
- George H. W. Bush senior (13 lipca 1985 r. w zastępstwie operowanego Ronalda Reagana)
- Richard Cheney (29 czerwca 2002 r. w zastępstwie poddanego zabiegowi medycznemu George W. Busha)
[edytuj] Byli wiceprezydenci
Obecnie żyje pięciu byłych wiceprezydentów:
- Walter Mondale (1977-1981)
- George H. W. Bush (1981-1989)
- Dan Quayle (1989-1993)
- Al Gore (1993-2001)
- Richard Cheney (2001-2009)
Bush został prezydentem. Mondale i Gore kandydowali do Białego Domu z ramienia swych partii, ale nie zdobyli mandatu, zaś Quayle ubiegał się, bez większego powodzenia, o nominację republikańską w 2000 roku.
Byłym wiceprezydentom USA przysługuje dożywotnia emerytura oraz ochrona osobista po odejściu z urzędu.
[edytuj] Zobacz też
- Number One Observatory Circle, oficjalna siedziba Wiceprezydenta
- prezydenci USA
- pełniący obowiązki prezydenta USA
- precedencja w USA
- Designated survivor
[edytuj] Linki zewnętrzne
- oficjalna strona wiceprezydenta USA
- strona poświęcona wiceprezydentom amerykańskim
- oficjalna witryna internetowa Muzeum, Biblioteki i Centrum Dana Quayle'a, jedyne wiceprezydenckie muzeum w USA
Przypisy
|
|||||||
Studio Akty Fotograf Akty Copywriter Fotografia Reklamowa Warszawa polska firma porno Filmowanie nocy poślubnej Wideofilmowanie meble kolonialne Studio akty warszawa Agencja towarzyska