Seks

 Z tym tematem związana jest kategoria: Zachowania seksualne.

Seks (łac. sexus, płeć) – w znaczeniu ogólnym: całość życia erotycznego człowieka, w znaczeniu węższym: zachowania seksualne, potocznie stosunek płciowy.

Oprócz pełnych stosunków płciowych, ludzi (a także niektóre gatunki zwierząt) cechuje też wiele innych zachowań seksualnych. Zaliczają się do nich flirtowanie, uwodzenie (czyli zachowania i działania mające na celu zainteresowanie sobą potencjalnego partnera seksualnego), petting (czyli pieszczenie narządów płciowych lub innych stref erogennych partnera, które może doprowadzić do orgazmu, ale z wyłączeniem immisji członka do pochwy), masturbacja – autoerotyzm (czyli doprowadzanie się do orgazmu bez fizycznej aktywności innej osoby).

Zachowania seksualne mogą zachodzić przy kontakcie dwóch osób płci przeciwnej (zob. heteroseksualizm) lub tej samej (zob. homoseksualizm), a także większej liczby osób (seks grupowy).

Spis treści 1 Badania zachowań seksualnych 1.1 Raport Kinseya 1.1.1 Niektóre dane z raportu Kinseya 1.1.2 Katolicka ocena badań Kinseya 1.2 Badania Mastersa i Johnson 1.2.1 Niektóre dane z badań Mastersa i Johnson 1.3 Inne badania 2 Mitologia seksualna 3 Ujęcie biologiczne 4 Zachowania społeczne 5 Etyka seksu 5.1 Katolicka etyka seksualna 6 Zaburzenia na tle seksualnym 7 Przypisy 8 Zobacz też

Badania zachowań seksualnych

Badaniem zjawisk związanych z seksualnością człowieka zajmuje się seksuologia, a leczeniem zaburzeń w tej sferze – seksuologia kliniczna. Specjaliści z tego zakresu to seksuolog, androlog i ginekolog oraz psycholog. Naukowe badania zachowań seksualnych mają swój początek w XX wieku.

Raport Kinseya

 Osobny artykuł: Raport Kinseya.

Raport, Alfred Kinsey i współpracownicy {Pomeroy, Martin, Gebhart}: Sexual behavior in the human male; 1948, Sexual behavior in the human female; 1953

Badaczem, który położył podwaliny pod nowoczesny, naukowy opis zachowań seksualnych był Alfred Kinsey. Kinsey i jego współpracownicy przeprowadzili ponad 10 000 wywiadów z dorosłymi mężczyznami i kobietami, pytając o ich praktyki seksualne (5300 mężczyzn i 5940 kobiet). Zgromadzili oni dane na temat stosunków seksualnych przedmałżeńskich i w małżeństwie, homoseksualizmu, masturbacji i innych form aktywności seksualnej oraz wzorców zachowań seksualnych w zależności od płci, wykształcenia, wyznania i innych czynników socjologicznych. Raport Kinseya zawierał ponad 500 pytań, a z badań wynikało, że 86% dorosłych ludzi żyje w sprzeczności z kodeksem obyczajowym. Badania Kinseya zapoczątkowały przełom kulturowy. W roku 1951 wiedzę z badań Kinseya rozszerzyli antropolog Clellan Ford i psycholog Frank Beach, porównując zachowania seksualne ludzi ze 190 kultur.

Po latach okazało się jednak, że badania, które stały się podstawą raportu Kinseya, były nierzetelne, co prowadziło do nieprawdziwych wniosków. Udowodnili to James H. Jones^[1] oraz Judith A. Reisman^[2]. (Szerzej w Raport Kinseya)

Niektóre dane z raportu Kinseya

• Seks oralny uprawiało 60% badanych osób^[3]
• Do co najmniej jednego stosunku analnego w małżeństwie przyznaje się 11% mężczyzn^[3].
• Stosunki przedmałżeńskie 67-98% mężczyzn zależnie od klasy społecznej i 50% kobiet^[3].
• Doświadczenia homoseksualne 37% mężczyzn i 13% kobiet^[3]. 15% mężczyzn w USA między 16 a 55 rokiem życia ma za sobą doświadczenia homoseksualne stałe bądź okresowe, z czego 18% tyle samo doświadczeń homo- i heteroseksualnych, a 4% to osoby o wyłącznie homoseksualnych przeżyciach^[3].
• Do seksu pozamałżeńskiego przyznało się 50% mężczyzn i 26% kobiet^[3].
• Do korzystania z usług prostytutek przyznało się 69% mężczyzn^[3].
• Masturbacja jest zjawiskiem powszechnym. Uprawia ją 92% mężczyzn i 62% kobiet^[3].
• Średnia długość prącia we wzwodzie wynosi 15,5 cm^[4]., ze średnim odchyleniem 1,96 cm (pomiary wykonywane przez osoby badane). Badania dokonywane przez personel ukazują niższe wyniki – średnia wynosi około 13 centymetrów^[5].

Katolicka ocena badań Kinseya

Ocenę etyczną Kościoła katolickiego wobec badań Kinseya jako jeden z pierwszych wyraził Aldo Leoni^[6]. Badania budziły zastrzeżenia co do formy, w jakiej udostępniono informacje o zachowaniach seksualnych. Według niego była to swego rodzaju promocja zachowań nieetycznych, podczas gdy promować należy zachowania etyczne. Leoni zarzucał także Kinseyowi powierzchowną interpretację wyników. Po latach, zastrzeżenia te zostały potwierdzone przez innych uczonych, dowiedziono nawet fałszowania samych wyników^[1][2]. Wskazuje to, że prace Kinseya były bardziej ideologiczną propagandą rewolucji seksualnej, niż opracowaniami naukowymi.

Badania Mastersa i Johnson

Masters & Johnson: Human sexual response; 1966, Human sexual inadequacy; 1970

Virginia Johnson i Wiliam Masters pierwsi zbadali zachowania seksualne w laboratorium, objęli nimi 312 mężczyzn i 382 kobiety. Wyniki zostały oparte o 10 000 cykli reakcji seksualnych, badanych elektrodami i przyrządami medycznymi instalowanymi w narządach. Choć badacze starali się dobierać do badań osoby, których zachowanie można traktować jako "przeciętne i zwyczajne", należy wziąć pod uwagę, że byli to ochotnicy, a zatem osoby być może łatwiej znoszące ekspozycję społeczną.

Niektóre dane z badań Mastersa i Johnson

Wiele informacji dotyczących fizjologicznych reakcji człowieka w sferze seksualności pochodzi z opisywanych badań. Nieprawdą okazał się mit o różnicy między orgazmem łechtaczkowym a pochwowym, udowodniono poliorgastyczność kobiet (możliwość przeżycia kilku orgazmów w trakcie jednego zbliżenia) oraz identyczność reakcji fizjologicznych w trakcie masturbacji i stosunku seksualnego. Badania wykazały także, że około 50% małżeństw cierpi z powodu zaburzeń seksualnych, a około 45% rozwodów w USA jest spowodowanych niedopasowaniem seksualnym.

Inne badania

• Christensena i Carpentera 1962 – H. Christensen i T. Carpenter opublikowali badania transkulturowe, wychodząc z założenia, że rozbieżność między postawami a zachowaniem seksualnym jest ważnym czynnikiem przystosowania lub nieprzystosowania emocjonalnego i seksualnego. Stwierdzono, że rozbieżności między postawami a zachowaniem seksualnym skłaniają się na niekorzyść postaw (zachowanie swobodniejsze od postawy).
• Schofielda 1965 – Mike Schofield przeprowadził w Wielkiej Brytanii badania reprezentatywne postaw i zachowań seksualnych młodzieży. Wynikało z nich, że nieznaczny odsetek młodzieży akceptował stosunki przedmałżeńskie i uprawiał je. Badania panelowe dowiodły, że młodzi Anglicy zachowywali się niezgodnie z własnymi postawami i masowo przeszli inicjację seksualną przed małżeństwem.
• Herthofta 1968
• Schnabla 1972
• Siguscha i Schmidta 1973 – Volkmar Sigusch i Günter Schmidt badali w RFN rozwój socjoseksualny, postawy i zachowania seksualne młodzieży licealnej. Raport ten poddaje rewizji te poglądy, dotyczące postaw seksualnych młodzieży, które nie znajdowały dotychczas oparcia w wynikach badań empirycznych. (...)większość młodzieży nastawia się na założenie małżeństwa i rodziny oraz opowiada za miłością i wiernością seksualną (...) kładzie nacisk na związki uczuciowe, na podłożu których podejmuje stosunki seksualne (...).
• Synteza Iry Reissa – Ira Reiss doszedł do wniosku, że etyka seksualna w wyraźny sposób ewoluuje we wszystkich środowiskach i nowa moralność seksualna jest dziełem młodych. Stwierdza się zmniejszenie poczucia winy oraz konfliktów moralnych związanych z inicjacją, co jest skutkiem wzrostu oświaty medycznej. Nie stwierdza się wśród młodzieży dewaluacji takich pojęć jak miłość, wierność, obyczajowość młodzieżowa zastąpiła dawną monogamię kilku przejściowymi monogamiami przed ślubem, zgodnie z przekonaniami większości młodzieży rygory monogamii, wierności, lojalności obowiązują dopóty, dopóki partnerzy czują się ze sobą dobrze.

Mitologia seksualna

Seksualność człowieka i związane z nią praktyki bardzo wcześnie w historii cywilizacji i kultur stały się elementem mitu, wierzeń i legend. Wiele kultur podniosło go do rangi zachowań boskich, uświęconych bądź rytualnych, a poszczególne bóstwa miały władać tą sferą ludzkich zachowań. Postacie boskie lub półboskie, jak: Eros czy Pan są tego wyraźnymi przykładami. Wśród ludów prymitywnych często spotykało się obiekty kultu, które miały kształt narządów seksualnych człowieka (patrz: fallicyzm).

W każdej epoce powstawało też i powstaje dalej szereg mitów i legend z tym związanych. Od czasów masowego niewolnictwa z Afryki do Ameryk i Europy narodził się mit potencji seksualnej murzynów. Pisze o tym m.in. Lew Starowicz w opracowanym przez niego słowniku^[7]. Wedle tego mitu "czarnego kochanka" porównanie zalet białych i czarnych kochanków ma długą tradycję i przechodziło kilka okresów. Pierwszy – od czasu handlu niewolnikami do rewolucji seksualnej lat 60. XX w. – opierał się na uprzedzeniach i stereotypach rasowych. Murzynom przypisywano większe rozmiary członka, bujniejsze życie seksualne, wcześniejszy wiek inicjacji seksualnej, skłonność do orgii, niezwykłą potencję, większe uleganie zmysłowości, a mniejsze normom i zasadom.

Szczegółowe przykazy zachowań i praktyk seksualnych znaleźć można w większości pism wielkich religii świata, jak: judaizm, chrześcijaństwo, islam, hinduizm.

Ujęcie biologiczne

Z biologicznego punktu widzenia podstawowym celem zachowań seksualnych jest prokreacja, prowadząca do powstania nowego osobnika potomnego.

Wiele gatunków zwierząt, w tym także ludzie, wykazuje zachowania płciowe również poza okresami płodności, dla przyjemności lub podtrzymania bliskich związków ze stałym partnerem.

Zachowania społeczne

Popęd seksualny człowieka jest motorem wielu zachowań społecznych, między innymi twórczości artystycznej. Wiele utworów artystycznych jest bardzo silnie nasyconych podtekstami lub jawnymi nawiązaniami erotycznymi (zob. erotyka).

W skrajnej postaci niektóre rodzaje sztuki erotycznej zatracają całkowicie swoją wartość artystyczną i służą wyłącznie wywoływaniu silnego podniecania korzystających z nich osób. Tego typu działalność określa się jako pornografia. Granica między pornografią i erotyką jest jednak bardzo płynna i trudna do ustalenia.

Etyka seksu

Jak każde zachowanie człowieka, tak i zachowania seksualne podlegają ocenie etycznej, pozwalającej określić ich wartość w odniesieniu naturalnego celu własnego (finis proprius) jak i do celu etycznego, czyli dobra i zła osoby^[8]. W cywilizowanych społeczeństwach broniących swych podstawowych instytucji, jak rodzina, własność prywatna, wolność religijna i in., już w starożytności obowiązywały pisane i niepisane zasady i normy dotyczące postaw w sferze seksualnej, jak zawieranie małżeństw, wierność małżeńska^[9] . Racja ich występowania nie wynika z etyki religijnej, lecz z uznania wspólnego rozumienia najbardziej podstawowych praw człowieka oraz wartości instytucji chroniących dobro jednostki, w tym przypadku – rodziny. W sferze publicznej ponadto, zachowania seksualne regulowane są przez prawo stanowione, którego zasadnicza moc normatywna wynika nie z autorytetu władzy, lecz z podstawowych zasad prawa naturalnego^[10]. W większości społeczeństw zakazane jest zmuszanie do stosunków płciowych, czyli gwałt lub molestacja seksualna. Prawo zakazuje również podejmowania stosunków z nieletnimi (przy czym pełnoletność różnie definiowana jest w różnych kulturach), gdyż związane to jest z głębokimi i trudnymi do wyleczenia psychicznymi i fizycznymi cierpieniami oraz z nieświadomością osób uczestniczących w nich. Zakazane jest także pośredniczenie w uprawianiu prostytucji czyli stręczycielstwo (nakłanianie do nierządu) i kuplerstwo (ułatwianie cudzego nierządu)^[11].

Katolicka etyka seksualna

Współczesne nauczanie Kościoła na temat etyki seksualnej zostało wyrażone w encyklice Benedykta XVI Deus caritas est. Pożycie seksualne małżonków, duchowo oczyszczone i otwarte na życie, zostało w niej ukazane jako miejsce doświadczenia miłości, która może dać "pewien przedsmak szczytu istnienia, tej szczęśliwości, do której dąży całe nasze istnienie"^[12]. W etyce katolickiej seks jest wyrazem osoby, dlatego dokonuje się w dialogu i wzajemnym darze, który jest jedną z istotnych cech różniących świat ludzi od świata zwierzęcego.

Wychodząc z powyższych przesłanek takie zachowania, jak masturbacja, petting, stosunek przerywany czy stosunek obezpłodniony przy użyciu środków antykoncepcyjnych i wczesnoporonnych, jako postawy ego-centryczne, niechętne dzieciom i przeciwne życiu, etyka katolicka uznaje za niezgodne z naturą miłości seksualnej człowieka^[13].

Etyka katolicka naucza, że osąd sumienia co do czystości aktów seksualnych powinien być wyrobiony poprzez poznanie prawdy o naturze i celach pożycia małżeńskiego. Magisterium Kościoła formułuje tę prawdę w swych oficjalnych wypowiedziach, prostując także różne błędne opinie, które również mają wpływ na sumienia małżonków^[14]. W XX i XXI w. Kościół wydał szereg dokumentów, formułujących podstawowe zasady katolickiej etyki seksualnej.

 Osobny artykuł: Katolicka etyka seksualna.

Zaburzenia na tle seksualnym

Zachowania seksualne odbiegające od normy seksuologicznej należą do kategorii zaburzeń preferencji seksualnych. Trudności seksualne to tzw. dysfunkcje seksualne. Istnieje także osobna kategoria zaburzeń identyfikacji płciowej.

Przypisy

Zobacz też

• petting
• erotyka – atrakcyjność fizyczna
• kopulacja – lista pozycji seksualnych
• płeć – narządy płciowe – transgenderyzm
• erekcja – ejakulacja – orgazm
• masturbacja
• orientacja seksualna – heteroseksualizm – homoseksualizm – biseksualizm – aseksualizm
• antyseksualizm – celibat
• antykoncepcja – stosunek przerywany – afrodyzjak
• dysfunkcje seksualne: impotencja – oziębłość seksualna
• prostytucja – dom publiczny – agencja towarzyska

Studio Akty Fotograf Akty Copywriter Fotografia Reklamowa Warszawa polska firma porno Filmowanie nocy poślubnej Wideofilmowanie meble kolonialne Studio akty warszawa Agencja towarzyska