Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
 Ten artykuł jest częścią serii Ustrój i polityka Chińskiej Republiki Ludowej |
| Konstytucja |
| Przewodniczący ChRL: Hu Jintao |
| Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych: Stały Komitet OZPL Przewodniczący Stałego Komitetu OZPL: Wu Bangguo |
| Rada Państwa: Premier ChRL: Wen Jiabao |
| Centralna Komisja Wojskowa Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza |
| Najwyższy Sąd Ludowy Przewodniczący: Wang Shengjun Najwyższa Prokuratura Ludowa Prokurator Generalny: Cao Jianming |
| Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna Chin |
| Samorząd terytorialny |
|---|
| Podział administracyjny |
| Partie polityczne |
| Komunistyczna Partia Chin Chińskie partie demokratyczne |
Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej[1] (chin. upr. 中华人民共和国主席, chin. trad. 中華人民共和國主席, pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Zhǔxí) – oficjalna głowa państwa w Chińskiej Republice Ludowej. Faktycznie konstytucja przewiduje dla tego urzędu jedynie funkcje ceremonialno-reprezentacyjne, a faktyczna władza nad państwem znajduje się w rękach sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin i przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej. Od czasów Jiang Zemina te trzy stanowiska znajdują się w jednych rękach, co w ostatnich latach przyczyniło się do podniesienia rangi funkcji przewodniczącego ChRL i jednocześnie faktycznego wykroczenia jego kompetencji poza konstytucyjnie przewidziane ramy. Zastępcą przewodniczącego ChRL jest wiceprzewodniczący ChRL.
Zgodnie z artykułem 80 i 81 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej nie jest autonomicznie działającym organem, a jedynie wykonawcą decyzji parlamentu. Do jego kompetencji należą ogłaszanie ustaw, powoływanie i odwoływanie premiera, ministrów oraz pozostałych członków Rady Państwa, wręczanie orderów i odznaczeń, prawo łaski, ogłaszanie stanów nadzwyczajnych i mobilizacji, mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli ChRL za granicą, przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli państw obcych, dokonywanie ratyfikacji i wypowiadanie umów międzynarodowych.
Przewodniczący ChRL wybierany jest przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na pięcioletnią kadencję. Ponownie wybrany może być tylko raz. Zgodnie z art. 79 chińskiej konstytucji na stanowisko to może wybrany być obywatel ChRL, który ukończył 45 lat oraz posiada bierne i czynne prawo wyborcze. Kandydatury na to stanowisko zgłasza prezydium OZPL, są one następnie poddawane konsultacjom w delegacjach deputowanych, w wyniku których wyłaniana jest ostateczna lista kandydatów przedstawiana na sesji parlamentu; głosowanie jest tajne. Kadencja poprzedniego przewodniczącego ChRL kończy się w chwili wyboru jego następcy. Przewodniczący jest konstytucyjnie odpowiedzialny politycznie przez parlamentem i może zostać przezeń odwołany.
Od roku 1949 funkcja głowy państwa Chińskiej Republiki Ludowej była przypisana następującym stanowiskom:
- 1949-1954 – przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego
- 1954-1975 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
- 1975-1983 – przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych
- od 1983 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
Funkcję tę sprawowali:
Spis treści |
[edytuj] Przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego
[edytuj] Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
- 27 września 1954 - 27 kwietnia 1959 Mao Zedong
- 27 kwietnia 1959 - 31 października 1968 Liu Shaoqi
- 31 października 1968 - 24 lutego 1972 Dong Biwu i Song Qingling (wiceprzewodniczący, pełniący obowiązki)
- 24 lutego 1972 - 17 stycznia 1975 Dong Biwu (pełniący obowiązki)
[edytuj] Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych
- 17 stycznia 1975 - 6 lipca 1976 Zhu De
- 6 lipca 1976 - 5 marca 1978 vacat po śmierci marszałka Zhu De. Kolegialnie funkcję głowy państwa sprawowali wiceprzewodniczący:
- 5 marca 1978 - 18 czerwca 1983 Ye Jianying
[edytuj] Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
- 18 czerwca 1983 - 8 kwietnia 1988 Li Xiannian
- 8 kwietnia 1988 - 27 marca 1993 Yang Shangkun
- 27 marca 1993 - 15 marca 2003 Jiang Zemin
- 15 marca 2003 - nadal Hu Jintao
Przypisy
- ↑ Potocznie niepoprawnie zwany z angielska prezydentem, co nie oddaje oryginalnego znaczenia urzędu. Słowo prezydent to po chińsku Zongtong (chin. upr. 总统, chin. trad. 總統, pinyin zǒngtǒng)
[edytuj] Bibliografia
Jan Rowiński, Wojciech Jakubiec: System konstytucyjny Chińskiej Republiki Ludowej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2006. ISBN 978-83-7059-766-5.