Jajniki

Fragment żeńskiego układu rozrodczego szczura z zaznaczonym jajnikiem

Kolejność zmian w jajniku podczas cyklu miesiączkowego: 1 – Menstruacja (miesiączka), 2 – Rosnące pęcherzyki, 3 – Dojrzały pęcherzyk z komórką jajową, 4 – Owulacja (jajeczkowanie), 5 – Ciałko żółte, 6 – Zanik ciałka żółtego.

Schemat żeńskiego układu płciowego

Zobacz hasło jajnik w Wikisłowniku

Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie 6-8 g^[1][2]. Jajniki leżą wewnątrz jamy otrzewnej^[2] przy bocznych ścianach miednicy na tylnej powierzchni wiązadeł szerokich macicy, do których przywiązane są za pomocą krótkich krezek. Górne bieguny jajników objęte są przez jajowody. Jajniki służą podwójnemu celowi – wytwarzaniu komórek jajowych oraz wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych, estrogenów, progesteronu, relaksyny i androgenów^[1].

Od chwili osiągnięcia przez kobietę dojrzałości płciowej (pokwitanie) aż do wygaśnięcia jej funkcji rozrodczej (menopauza – przekwitanie), tj. przez okres około 35-40 lat – co ok. 28 dni dojrzewa w jajniku tzw. pęcherzyk Graafa, zawierający komórkę jajową. Dojrzały do pęknięcia pęcherzyk ma średnicę około 1 -1,5 cm, a komórka jajowa około 0,2 mm^[3]. Dojrzewanie pęcherzyka zachodzi pod wpływem FSH, zaś pod wpływem LH dochodzi do zwiększenia ilości płynu w pęcherzyku i wreszcie jego pęknięcia^[3]. Gdy pęcherzyk pęka, jajo dostaje się do jajowodu, a z pozostałej części pęcherzyka powstaje ciałko czerwone, natomiast z niego ciałko żółte, które wydziela progesteron konieczny dla umożliwienia wszczepienia zapłodnionego jaja w śluzówkę macicy ^[1].

[edytuj] Unaczynienie jajnika:

• tętnicze: tętnica jajnikowa, gałąź jajnikowa tętnicy macicznej
• żylne: żyła jajnikowa (po prawej stronie uchodzi do żyły głównej dolnej, a po lewej do żyły nerkowej)
• chłonne: naczynia biegnące w więzadle wieszadłowym jajnika do węzłów chłonnych lędźwiowych ^[1]

p • d • e Anatomia człowieka: zagadnienia związane z żeńskim układem rozrodczym Narządy wewnętrzne jajniki, jajowody, macica, szyjka macicy, pochwa, błona dziewicza, punkt G, cewka moczowa Narządy zewnętrzne srom – wzgórek łonowy, wargi sromowe, łechtaczka, napletek łechtaczki, przedsionek pochwy, gruczoły przedsionkowe większe (gruczoły Bartholina), gruczoły przedsionkowe mniejsze (gruczoły Skenego) Biologia rozrodu cykl miesiączkowy, owulacja, menstruacja, zapłodnienie, ciąża, niepłodność, menarche, menopauza Inne dziewictwo, defloracja, wytrysk u kobiet, ćwiczenia Kegla, obrzezanie kobiet

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii!

Przypisy