Zachęta Narodowa Galeria Sztuki
| Zachęta Narodowa Galeria Sztuki | |
Gmach Zachęty w Warszawie |
|
| Oddziały | Galeria Kordegarda w Warszawie |
| Data założenia | 13 grudnia 1860 |
| Lokalizacja | |
| Powierzchnia ekspozycji | 1 765 m² |
| Dyrektor | dr Agnieszka Morawińska |
| Adres | pl. Stanisława Małachowskiego 3 00-916 Warszawa |
| [muzeum] | |
| Strona internetowa muzeum | |
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki – galeria sztuki w Warszawie, narodowa instytucja kultury[1]. Misją Zachęty jest prezentacja i promocja sztuki współczesnej. Galeria organizuje wystawy indywidualne i zbiorowe artystów polskich i zagranicznych oraz wystawy problemowe.
Spis treści |
[edytuj] Budynek
Gmach Zachęty został wzniesiony w latach 1898–1903 na siedzibę Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, według projektu Stefana Szyllera[2]; w 1965 został wpisany do rejestru zabytków.
Od 1900 pełnił rolę siedziby następujących instytucji:
- 1900–1939 siedziba Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych[3]
- 1949–1989 Centralne Biuro Wystaw Artystycznych
- 1989–2003 Państwowa Galeria Sztuki Zachęta
- 2003– Zachęta Narodowa Galeria Sztuki
[edytuj] Historia
Historia Zachęty sięga 1860 roku, gdy w części Polski pozostającej wówczas pod zaborem rosyjskim powstało Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. Początkowo celem Towarzystwa było organizowanie wystaw, zakup dzieł sztuki (do kolekcji narodowej) i udzielanie pomocy młodym artystom. Obecna siedziba Zachęty, zaprojektowana przez Stefana Szyllera, wzniesiona dzięki wysiłkom Towarzystwa i hojności społecznej, stała się jednym z głównych warszawskich ośrodków sztuki, promującym nowe malarstwo. 16 grudnia 1922 w pałacu Zachęty został zamordowany prezydent II RP Gabriel Narutowicz.
Po drugiej wojnie światowej zbiory Zachęty przeniesione zostały do Muzeum Narodowego, zapoczątkowując w jej gmachu działalność Centralnego Biura Wystaw Artystycznych.
W 1989 instytucja otrzymała nazwę Państwowa Galeria Sztuki Zachęta, przywołującą tradycję przedwojenną. 25 września 2003 decyzją ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego, galeria otrzymała nazwę Zachęta Narodowa Galeria Sztuki. W roku 2009 działy Zachęty przeszły małą reorganizację. M.in. powstał nowy dział (multimedia) natomiast biblioteka Galerii nie podlega już pod dział edukacji, ale stała się częścią działu dokumentacji. Dział ten dokumentuje i udostępnia dokumentację wystaw prowadzonych w Zachęcie, galerii Kordegarda (filia Zachęty) oraz imprez organizowanych przez Zachętę od roku 1950. Dział prowadzi także dokumentację artystów polskich tworzących w Polsce i za granicą po roku 1945. Zbiór ten to obecnie dokumentacja dotycząca 26 334 nazwisk. Dział Dokumentacji prowadzi także fakultatywne zajęcia "Organizacja i dokumentacja wystaw" dla studentów historii sztuki UW. Od stycznia 2009 w skład działu weszła biblioteka.
[edytuj] Kolekcja
Kolekcja stała Zachęty Narodowej Galerii Sztuki obejmuje dzieła współczesnej sztuki polskiej. Zarówno malarstwo, rzeźbę, instalacje, fotografie, filmy. Nie jest jednak ona prezentowana w formie stałej. Wystawy w Zachęcie to jedynie wystawy czasowe.
O planach wystawowych i działalności decyduje Rada Programowa, Zespół Kuratorski którym przewodniczy Dyrekcja.
W skład zespołu kuratorskiego galerii wchodzą Hanna Wróblewska (I Z-ca Dyrektora), Maria Brewińska, Magdalena Kardasz, Julia Leopold, Karolina Lewandowska, Anna Tomczak (stan na rok 2009).
Skład Rady Programowej jest następujący: Jacek Dehnel, dr Rainer Fuchs, Piotr Gruszczyński, Beatrice Joss, Krzysztof Knittel, doc dr hab. Marta Leśniakowska, prof Andrzej Mencwel, Dorota Monkiewicz, prof Mark Nash, prof. dr Piotr Piotrowski, prof dr Krzysztof Pomian, prof dr Maria Poprzęcka, prof Jacek Sempoliński, Andrzej Starmach, prof Maciej Świeszewski, Artur Żmijewski.
[edytuj] Biblioteka i Dział Dokumentacji galerii
| Biblioteka Zachęty Narodowej Galerii Sztuki | |
wnętrze biblioteki Zachęty |
|
| Dyrektor | dr Gabriela Świtek (szefowa Działu Dokumentacji Zachęty Narodowej Galerii Sztuki) |
| Wielkość zbiorów | książki: 9500 vol. |
| Rodzaje zbiorów | książki, czasopisma, multimedia, katalogi wystaw (polskie i zagraniczne); profil zbiorów: sztuka współczesna |
| Lokalizacja | |
| Adres | ul. Małachowskiego 3, 00-916 Warszawa, Polska (piętro 1.1) |
| Oficjalna strona biblioteki | |
| [biblioteki] | |
Biblioteka gromadzi:
- katalogi: katalogi wystaw artystów polskich tworzących w Polsce i za granicą, artystów zagranicznych tworzących w Polsce oraz katalogi wystaw cyklicznych; zbiór katalogów wystaw jest jednym z największych w Polsce,
- książki: publikacje na temat sztuki (współczesnej) oraz z dziedzin pokrewnych,
- czasopisma: polskie i zagraniczne na temat sztuki.
Biblioteka oferuje także pomoc bibliograficzną.
Dział Dokumentacji prowadzi dokumentację twórczości polskich artystów współczesnych (od 1945 roku). Dokumentacja zawiera notatkę biograficzną, spis wystaw, w których brał udział artysta, wycinki prasowe oraz katalogi wystaw. Dokumentacja jest udostępniana tylko w formie prezencyjnej (na miejscu w bibliotece).
W Galerii funkcjonuje także Księgarnia Artystyczna, gdzie dostępne są zarówno polskie i zagraniczne książki o sztuce i z pokrewnych dziedzin, czasopisma, oraz katalogi wystaw Zachęty i Kordegardy. Można nabyć także gadżety reklamowe Zachęty.
Przypisy
- ↑ Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Wykaz instytucji kultury [dostęp 13.06.2008]
- ↑ Karol Mórawski, Wiesław Głębocki: Bedeker warszawski : w 400-lecie stołeczności Warszawy. Warszawa: 1996, ss. 187–188. ISBN 83-207-1525-3.
- ↑ Edward Chwalewik: Zbiory polskie w ojczyźnie i na obczyźnie. T. 2. Warszawa: 1927, ss. 362–364.
[edytuj] Zobacz też
- grabież polskich dóbr kultury w czasie II wojny światowej
- Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
- Muzeum Sztuki w Łodzi
- WikiProjekt Zachęta